• De Villa
• Villa in de 1e eeuw 
• Villa in de 2e eeuw
• Villa in de 3e eeuw
• Plattegrond
• Structuren omgeving
• De Via Belgica
• Waar ?
• De toekomst
• Links
• Informatie
De Villa Rustica in de 1e eeuw

Reconstructie op basis van de opgravingen in 1985-1987.

Waarschijnlijk is rond 50 na Chr. in de inheemse nederzetting de eerste, kleine, stenen villa gebouwd, al hebben de opgravingen niet veel materiaal uit die tijd opgeleverd. Aardewerk en andere vondsten uit het midden van de le eeuw zijn uiterst schaars gebleven. 

De vondsten uit de houten bijgebouwen bij deze eerste villa dateren hoofdzakelijk uit het laatste kwart van de 1e eeuw. De eerste villa zelf moest helaas buiten het onderzoek blijven. Dat is des te erger omdat de door Braat gepubliceerde plattegrond, maar ook de toenmalige opgravingstekeningen, niet betrouwbaar zijn gebleken. Bij het samenstellen van de overzichtsplattegrond is Braat, zoals nu is gebleken, uitgegaan van enkele onjuiste interpretaties van de eerdere opgravingen uit 1892 en 1929. 

Bovendien zijn tijdens zijn eigen opgraving diverse ernstige meetfouten gemaakt, die de zaak nog extra compliceren. Voor wat de grote villa betreft zijn in 1985-1987 zoveel aanknopingspunten blootgelegd dat de gegevens van alle eerde re opgravingen daarmee opnieuw geïnterpreteerd kunnen worden. Dat geldt echter niet voor de door Braat samengestelde plattegrond van de eerste villa van ca. 27 x 19.5 m. De houten bijgebouwen en schuren uit deze fase van de bewoning zijn, evenals het stenen hoofdgebouw, niet aangegeven op de plattegrond hiernaast.

De analyse van de plattegronden is nog niet voltooid. Wel is een aantal greppels aangegeven die tot deze fase moeten behoren.

Waarschijnlijk zijn dit deels perceleringsgreppels binnen de toen nog herkenbare greppel a en horen ze deels al bij de latere greppel c. Sommige kunnen ook greppels voor waterafvoer zijn. 

Doordat van het centrale gebouwencomplex maar weinig is opgegraven, ontbreekt veel informatie over het precieze verloop van diverse greppels. De villa uit de tweede helft van de 1e eeuw heeft echter niet uitsluitend agrarische activiteit gekend. Met name onder de funderingen van de grote villa, ten noorden van het kleine hoofdgebouw uit de 1e eeuw, zijn diverse sporen van industriële bezigheden vastgesteld. 

Onder de funderingen van de graanschuur is een drietal cirkelvormige grondsporen aangetroffen met een breedte van 0.30 m en een maxi male diameter van 1 .35 m. Verder zuidelijk op het terrein was door de gracht rond de eerste inheemse woonplaats, een vierde identieke cirkel ingegraven. De vulling bestaat uit houtskool, deels vermengd met talrijke ijzerslakken. Hoewel nog niet duidelijk is hoe deze fenomenen geïnterpreteerd moeten worden, duiden ze in ieder geval op industrie en wellicht op ijzerwinning.

 Interessant is dat in 1987 ook in Xanten precies dezelfde structuren zijn gevonden tijdens opgravingen van het forum van de stad, de Colonia Ulpia Traiana. Ook daar is de datering 1e -eeuws en de interpretatie 'industriële activiteit'. Behalve deze ronde sporen zijn al in 1985 onder gebouw E enkele smalle, langgerekte grondsporen gevonden waarin in ieder geval vuur gebrand moet hebben. 

Duidelijker is echter een pottenbakkersoven direct ten Oosten van het hoofdgebouw van de grote villa, onder de latere toren. Deze was al door Habets blootgelegd, die er een kalkoven in zag. Tijdens de opgraving van Braat is het - klaarblijkelijk zonder nader onderzoek - 'een diep gat' geworden, dat nog een gedeelte van het zware fundament van de toren vernield had en dus zeker van na de afbraak van de villa zou dateren. In 1987 is gebleken dat het in werkelijkheid om de stookruimte van een staande oven gaat, waarvan de vuurgang en bijbehorende werkkuil nog intact onder de toren aanwezig zijn. 

Om deze reden heeft ook nu geen volledig onderzoek plaatsgevonden. Wel is geconstateerd dat de fundering van de toren boven de stookruimte is weggebroken, maar dat de oorzaak daarvan niét is dat de oven later is aangelegd. Klaarblijkelijk is dit gebeurd tijdens de opgraving van Habets en is Braat door de schijnbare stratigrafie misleid. Het materiaal uit de involledig onderzochte oven wijst inderdaad op een datering in de le eeuw. 

De conclusie uit dit alles moet zijn dat rondom de eerste villa veel industriële activiteit is geweest. Hoewel de funderingen van de grote villa in de afgelopen drie jaar slechts zeer beperkt en onvolledig zijn opgegraven, zijn overal waar dat wel gebeurde duidelijke sporen van industrie uit de voorafgaande periode gevonden. Nog onvermeld bleef een grote rechthoekige kuil met vlakke bodem van 3.60 x 3.25 m ten zuiden van de eerste villa, waarvan de functie ook in dezelfde sfeer kan hebben gelegen. 

Belangrijker is in dit geval de vulling van de kuil, die bestaat uit afbraakmateriaal van de eerste villa! Naast het bouwpuin geven de talrijke andere vondsten een goede datering voor de afbraak, en daarmee tevens voor de bouw van de grote villa. Ze bewijzen in ieder geval dat de datering van Braat correct is en dat de overgang zeer vroeg in de 2e eeuw moet worden geplaatst, of zelfs rond 100 na Chr.

 



 

  Impressie van de vila

 

   Grondsporen

Overzicht van een deel van het horreum met rechts een stukje van deporticus; de dwarsmuur is de westzijde van het gebouw dat aan het gro te horreum voorafgaat. De cirkelvormige met houtskool en ijzerslakken gevulde grondsporen dateren uit een nog weer eerdere fase van de bewoning.

  Opgraving 1985-1987

Opgraving fundament in 1985-1987.

  Opgraving 2004

Opgravingen bij Villa Rustica aan de Steinweg in november 2004.

Home   ::   Over deze website   ::   Contact   ::   Links      

www.villarustica.nl - copyright 2008 - website © www.rowini.nl